Cái tên nghe hay ở Việt Nam nhưng bậy ở nước khác: cách kiểm trước

Chuyện này đã xảy ra với nhiều thương hiệu quốc tế lớn — những công ty có cả phòng nghiên cứu thị trường. Với doanh nghiệp Việt bắt đầu xuất khẩu, rủi ro còn cao hơn vì việc kiểm thường bị bỏ hoàn toàn.

Ba loại vấn đề, ba mức nghiêm trọng

Mức nhẹ — tên buồn cười. Chuỗi ký tự trùng một từ vô hại nhưng gây cười. Không phá hỏng gì nhưng làm giảm cảm giác chuyên nghiệp, và trong ngành cần sự nghiêm túc thì đây là bất lợi thật.

Mức trung bình — tên gợi liên tưởng sai. Tên gợi tới một ngành khác, một loại sản phẩm khác, hoặc một tính chất bạn không muốn. Khách phải mất thêm bước để hiểu bạn là ai.

Mức nặng — tên có nghĩa thô tục hoặc xúc phạm. Ở mức này thì không có cách nào cứu ngoài đổi tên ở thị trường đó. Thiệt hại lớn nhất là ở giai đoạn đầu, khi bạn không có đủ nhận biết để người ta bỏ qua.

Quy trình kiểm — bốn bước

Bước 1: từ điển thông thường

Tra chuỗi ký tự của bạn trong từ điển của các thứ tiếng liên quan. Đây là bước cơ bản nhất và bắt được các trường hợp rõ ràng.

Lưu ý tra cả khi chuỗi ký tự được tách ra làm hai — người đọc có thể ngắt tên ở chỗ bạn không nghĩ tới.

Bước 2: từ điển tiếng lóng

Đây là bước quan trọng hơn bước 1 mà lại hay bị bỏ. Phần lớn tai nạn về tên nằm ở tầng tiếng lóng chứ không nằm ở từ điển chính thống.

Có các từ điển tiếng lóng cộng đồng cho nhiều thứ tiếng. Chúng không chuẩn mực nhưng chính vì thế mà phản ánh đúng cách người ta thật sự dùng từ.

Bước 3: tra hình ảnh

Gõ tên vào tìm kiếm hình ảnh và xem những gì hiện ra. Đây là cách nhanh nhất để biết một chuỗi ký tự gợi liên tưởng gì, và nó bắt được cả những trường hợp mà từ điển không bắt được — ví dụ tên trùng với một nhân vật, một sự kiện, hay một thứ đang gây tranh cãi.

Bước 4: hỏi người bản xứ

Bước cuối và cũng là bước đáng tin nhất. Nhưng phải hỏi đúng cách: đừng hỏi “tên này có nghĩa xấu không” — câu đó khiến người ta đi tìm nghĩa xấu và có thể tạo ra liên tưởng không hề tồn tại.

Hãy đưa tên ra và hỏi trung tính: “bạn thấy từ này gợi tới cái gì?”. Phản ứng đầu tiên của họ là thứ bạn cần.

Hỏi ít nhất ba người ở các độ tuổi khác nhau — tiếng lóng thay đổi rất nhanh theo thế hệ.

Kiểm cả tên miền, không chỉ tên thương hiệu

Có một trường hợp riêng dễ bỏ sót: khi tên và đuôi ghép lại tạo thành một từ khác. Chuỗi ký tự trước dấu chấm vô hại, nhưng đọc liền cả đuôi lại ra một thứ khác.

Luôn đọc to cả tên miền đầy đủ kèm đuôi, không chỉ phần tên.

Thị trường nào cần kiểm

Không cần kiểm hết mọi ngôn ngữ. Ưu tiên:

1. Tiếng Anh — luôn luôn, kể cả khi bạn không bán sang nước nói tiếng Anh.
2. Ngôn ngữ của các thị trường bạn đang hoặc sắp bán hàng.
3. Ngôn ngữ của các thị trường bạn nhập hàng — đối tác cũng đọc tên bạn.
4. Ngôn ngữ của cộng đồng người nước ngoài lớn tại Việt Nam, nếu họ là khách của bạn.

Nếu phát hiện vấn đề sau khi đã dùng tên

Không phải lúc nào cũng phải đổi. Cân nhắc theo mức độ:

• Mức nhẹ: thường không cần làm gì. Nhiều thương hiệu lớn có tên buồn cười ở đâu đó và vẫn sống tốt.
• Mức trung bình: dùng tên phụ ở thị trường đó, giữ tên chính ở các nơi khác.
• Mức nặng: đổi tên ở thị trường đó, càng sớm càng ít tốn.

Đang tìm tên trung tính, an toàn ở nhiều thị trường? Xem kho tên miền Tên Miền Đẳng Cấp.