Quy trình đặt tên startup trong 7 ngày: từ 200 ý tưởng còn 1 cái tên

Phần lớn các dự án chọn tên theo kiểu ngược: nghĩ ra vài cái tên trong một buổi cà phê, thích cái nào thì lấy cái đó, rồi mới đi kiểm tên miền và phát hiện không cái nào còn. Sau đó là hai tuần loay hoay và một cái tên chọn vì mệt.

Quy trình dưới đây đảo ngược thứ tự: sinh nhiều trước, cắt bằng máy trước, chỉ để con người quyết ở bước cuối cùng khi mọi phương án còn lại đều đã hợp lệ.

Ngày 1–2: sinh số lượng, chưa đánh giá

Mục tiêu là 150–200 phương án. Con số này nghe nhiều nhưng nó cần thiết, vì tỉ lệ sống sót qua các vòng lọc rất thấp — thường chỉ 2–4%.

Quy tắc quan trọng nhất của hai ngày này: không phê bình. Ý tưởng xấu vẫn ghi lại, vì nó thường gợi ra ý tưởng tốt ở dòng sau. Ai vừa nghĩ vừa chê sẽ dừng ở con số 30.

Nguồn để sinh: từ mô tả công việc, từ lợi ích khách nhận được, từ cảm giác muốn tạo ra, từ vật thể hoặc con vật liên quan, từ Hán Việt, từ ghép hai từ ngắn, từ tên riêng có thật.

Ngày 3: sàng bằng máy

Đây là bước cắt mạnh nhất và nên làm hoàn toàn cơ học, không cảm tính:

• Loại tên dài quá 16 ký tự phần gốc.
• Loại tên có chữ dễ lẫn hoặc có hai cách viết.
• Loại tên bốn âm tiết trở lên.
• Tra hàng loạt xem tên miền còn trống — loại hết những cái đã có chủ ở cả .com lẫn .vn.

Sau ngày 3, danh sách 200 thường còn 20–35.

Ngày 4: kiểm pháp lý

Đây là bước hay bị bỏ nhất, và cũng là bước gây thiệt hại lớn nhất khi bỏ. Tra cứu nhãn hiệu đã đăng ký hoặc đang chờ trong nhóm ngành của bạn. Một cái tên trùng nhãn hiệu người khác có thể buộc bạn đổi tên sau khi đã in bao bì, làm biển hiệu và chạy quảng cáo.

Loại thẳng mọi tên trùng hoặc gần trùng với nhãn hiệu cùng nhóm ngành. Đừng tự thuyết phục rằng “khác một chữ là được” — tiêu chí của cơ quan đăng ký là khả năng gây nhầm lẫn, không phải khác biệt từng ký tự.

Sau ngày 4, còn khoảng 12–20 tên.

Ngày 5: kiểm tên miền và mạng xã hội cho nghiêm túc

Ngày 3 chỉ kiểm nhanh còn trống hay không. Ngày 5 kiểm kỹ hơn:

• Đuôi chính có còn không, giá bao nhiêu, gia hạn bao nhiêu.
• Các biến thể gõ nhầm gần nhất đang thuộc về ai.
• Tên tài khoản trên các nền tảng mạng xã hội bạn định dùng — còn hay đã bị chiếm.
• Gõ tên vào công cụ tìm kiếm xem đang có gì. Tên trùng với một sự kiện tiêu cực nào đó thì bỏ.

Sau ngày 5, còn 5–8 tên. Đây là danh sách đưa cho người thật.

Ngày 6: thử với người thật

Không hỏi “anh thấy tên nào hay?” — câu đó chỉ đo gu cá nhân. Hỏi ba câu khác:

1. Đọc tên một lần, ba mươi phút sau nhờ nhắn lại. Đo khả năng nhớ và viết đúng.
2. Đọc tên, hỏi “theo anh/chị đây là công ty làm gì?” Đo khả năng gợi ngành.
3. Đưa danh sách, hỏi “cái nào anh/chị sẽ ngại đọc to trong cuộc họp?” Câu này lọc ra tên gây ngượng mà không ai nói thẳng.

Người được hỏi phải là khách hàng mục tiêu, không phải bạn bè hay người nhà.

Ngày 7: quyết và mua ngay

Chọn một, và mua tên miền trong cùng ngày. Đây không phải chi tiết thừa: khoảng thời gian giữa lúc bạn quyết và lúc bạn mua là lúc rủi ro nhất, nhất là nếu bạn đã tra tên đó nhiều lần ở nhiều nơi.

Mua cùng lúc: đuôi chính, một đuôi phòng thủ, và giữ chỗ tên tài khoản trên các nền tảng mạng xã hội — kể cả nền tảng bạn chưa định dùng ngay.

Khi quy trình không ra kết quả

Nếu hết ngày 5 mà không còn tên nào, vấn đề gần như luôn nằm ở ngày 1–2: bạn sinh chưa đủ nhiều, hoặc sinh toàn theo một hướng. Quay lại và thêm hai nguồn ý tưởng bạn chưa dùng.

Còn nếu bạn không có một tuần, phương án thay thế là mua một tên đã được thẩm định sẵn — bỏ qua toàn bộ vòng sàng lọc. Xem tại kho tên miền Tên Miền Đẳng Cấp, hoặc tra tên bạn nghĩ ra tại công cụ tra tên miền.